OLUMSUZ DAVRANIŞLARIN NEDENLERİ

 

Olumsuz davranış nedir ?

Başkalarının haklarını engelleme yada tehdit etme , kendine zarar veren o anki durumun gerektirdiklerini tam aksini yaratmak halidir.

Olumsuz davranışın dört amacı vardır:

  1. Öğrenci ilgi çekmek istemektedir.
  2.  Öğrenci güç peşindedir.
  3. Öğrenci intikam yolları araştırmaktadır.
  4. Öğrenci umutsuzdur. Sizin onunla uğraşmanızı istemez, bunun için yetersizliği vurgular.

     Olumsuz davranan öğrencilerle baş etmeye çabalarken ilk önce olumsuz davranışın amacını saptayın. Bunu yapabilmek için hislerinize ve davranışınızı düzeltme çabanıza karşılık öğrencinin verdiği tepkiyi inceleyin.

     Olumsuz davranışın amacını saptadıktan sonra olumsuz davranışla baş etmeye hazırsınız demektir.

·         Olumsuz davranışa karşı hisleriniz sinirlenmek ve ilk tepkiniz uyarmak , dil dökmek , ikna etmeye çalışmak ise öğrenci ilgi çekmek istiyordur.

·         Olumsuz davranışa karşı hisleriniz kızmak ve öfkelenmek, ilk tepkiniz kavga etmek ve teslim olmak ise öğrenci güç arayışı içindedir.

·        Olumsuz davranışa karşı hisleriniz incinmek, ilk tepkiniz hesaplaşmak ise öğrenci intikam arayışı içindedir.

·        Olumsuz davranışa karşı hisleriniz umutsuzluk, ilk tepkiniz vazgeçmek ise öğrenci yetersizlik göstergesi içindedir.

  İlgi: herkesin özellikle gençlerin ilgiye ihtiyacı vardır. Eğer öğrenci başarı ve paylaşma ile ilgi çekemiyorsa her yolu deneyecektir.

   Bu öğrenciler, yararlı ve olumlu davranışlarla ilgi çekemedikleri için olumsuz davranışa yönelmektedirler. Olumsuz ve ya ‘’iyi’’ davranışı onların istedikleri anda fark edersek öğrencide şöyle bir düşünce oluşmaktadır. ‘’fark edildim. Şimdi önemliyim’’ .

    Öğrenciyi beklemediği bir zamanda olumlu bir davranışta bulunurken yakalayın ve teşvik edin. Böylece onun sadece olumsuz davranışını değiştirmek ile kalmamış, inanç ve amaçlarını da yönlendirmiş olursunuz.

Güç: güç aramasında bulunan öğrenci, otoriteye baş kaldırdığı, kurallara direndiği, talimatlara uymadığı zaman kendini önemli hisseder. Bizim de tepkimiz kızgınlıktır ve öğrenciyi zorlamaktır. Güç gösterileri sınıfta gerilim ve hoşnutsuzluk yaratır. Güç arayışındaki öğrenci, baş edilmesi en zor öğrenci olabilir.

Güç çatışmasına girmeyin. Olumsuz davranışlarının sonuçlarının ortaya çıkmasına izin verin. Onlardan başka bir iş için yardım talep ederek işbirliği başlatın. Enerjisini başka yöne yöneltin.

İntikam: bazı öğrenciler öğretmenleri zalim diktatör olarak görebilir. Yenilgi ve umutsuzluk duyguları içinde bilerek, bilmeyerek intikam amacı güdebilir. Sizi yenemezler ama incitebilirler.

Öğrencilerin intikam yolları, fiziksel, sözlü ve edilgen olabilir.

Kendinizi incinmiş hissetmemeye çalışın. Kendi intikamınızı almanızı düşünmeyin. Aksine iyi bir ilişki kurmaya çalışın. Öğrenciye sınıfın bir parçası olduğunu gösterin. Ona iyi davranın ve sabırlı olun. Onun olumlu yönlerini ortaya çıkarın ve bunları yapıcı bir şekilde kullanması için teşvik edin.

Yetersizlik göstergesi: öğrenci incinmiş ve hayal kırıklığına uğramış, her şeyden el ayak çekmeye karar vermiş olabilir. Bu aynı zamanda gerçek dışı hedefler ortaya koymuş ve çok kez de başarısızlığa uğramış olabilirler. Umutsuzluğa kapılıp kenara çekilirler ve ancak size sundukları yetersizlik gösterisi ile önemsendiklerini hissederler.

Umutsuzluğa kapılmayın, eleştiri ve acıma göstermeyin. Her olumlu çabayı destekleyin.

Bu olumsuz davranışlarının yanında öğrenci  bilgi eksikliği ve öğretmenlerin tutarsızlıklarından da olumsuz tepki gösterebilir.

   Bütün bu olumsuz davranışlara karşı yapmamız gerekenler;

   Hislerimizi kontrol altına alabiliriz. Sinirli, kızgın, incinmiş ve umutsuzluk duygularına sahip olabiliriz; bu duygular bizimdir ama onların bizi yönlendirmesine izin veremeyiz. O zaman bu hislere hakim olmamız ve onları eş duyum ve kararlılığa dönüştürmemiz gerekiyor.

    Ani ve geleneksel tepkiler göstermek yerine;

   Öğrencinin beklemediği bir anda onun olumlu davranışını fark ediyor ve kendisine belirtiyoruz. Yani öğrenciyi bizim ilgimizi çekmek istediği zaman değil, olumlu davranışta bulunurken yakalıyoruz.

    Öğrencinin enerjisini olumluya yönlendirerek eksiyi artıya döndürüyoruz.

    Öğrenci ile güven verici ilişkiler içine giriyoruz.

    Teşvik etmek olumluyu, güçlü yönleri, meziyetleri görmektir. Çabayı ve gelişmeyi fark etmektir. Teşvik, karşınızdaki kişiyi düşünce ve hisleriyle olduğu gibi kabul etmektir.

     Herhangi işi, çalışmayı, ödevi ilk önce öğrencinin kendisinin değerlendirmesini sağlamalıyız. Öğrenci değerlendirmeye olumlu ve güçlü yönlerini sayarak başlar; sonra gelişebileceği yönleri araştırıp bulur. Sıra öğretmenin değerlendirmesine gelmiştir. Öğretmen de aynı sırayı izler. Sonunda genel yorum ve gelişme planı yapılır, o zamana kadar kaydedilen ilerlemeler belirtilir.

    Öğrenciyi teşvik ettikten, işini olumlu yönleriyle değerlendirdikten sonra ‘’ama bu eksikleri düzelt…’’, ‘’bak gördün mü, biraz çalışırsan neler yapabilirsin…’’ gibi eklemeler yapmamak gerekir.

    Öğrenciler arası yarış azaltılmalıdır. Onları birbirleriyle karşılaştırmak yerine öğrencinin kendisi ile yarışması sağlanmalıdır. Öğrenciye neyi nasıl yaptığını somut olarak belirtin, kendini değerlendirmesine yardım edin. Neyi iyi yaptığını ve geliştirebileceğini bilen bir öğrenci, ilerlemek için çaba gösterecektir çünkü kendine güvenmektedir ve benlik değeri yüksektir.

     Öğrenci ’’Yapamıyorum’’ dediği zaman ‘’Bir dene bakalım neler yaptın’’ deyin ve öğrencinin yaptıklarında güçlü yönleri göstererek onu teşvik edin. Olumlu yönleri fark edilen öğrenci kendini değerli hissedecek, her konuda gelişmek için çaba gösterecektir. Bu da kendisini tanımasına ve yeteneklerini keşfetmesine ve geliştirmesine neden olacaktır.

     İletişim: amaç, öğrenci kaç yaşında olursa olsun açık ve dürüst iletişime girmektir. Anlaşılmadan önce anlamaya çalışın.

Konuşmaların amacı olsun. Öğrencinizle anlamak ve anlaşılmak için konuşun. Arkadaşça, kararlı ve tutarlı olun. Zamanlamaya dikkat edin(gerektiği yerde gerektiği gibi tepki gösterin).

    Açık ve dürüst iletişimle öğrencilerinizi daha iyi anladığınızı fark edecek bu arada kendi inanç ve görüşlerinizi inceleme fırsatı bulacaksınız.